moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

72 lata temu Polacy wyzwolili Bredę

„Nieprzyjaciel siedział w Bredzie i bronił się. O wzięciu miasta przez zaskoczenie w nocy nie mogło być mowy”, wspominał płk Władysław Dec, żołnierz 1 Polskiej Dywizji Pancernej. A jednak dzięki manewrowi zastosowanemu przez gen. Stanisława Maczka, 29 października 1944 roku Polacy wyzwolili okupowane przez Niemców miasto. Bez strat w ludności cywilnej i zniszczeń.

1 Polska Dywizja Pancerna sformowana została w Szkocji w 1942 roku. Dwa lata później została przerzucona do Normandii, gdzie weszła w skład 1 Armii Kanadyjskiej. Po zwycięskiej bitwie pod Falaise żołnierze ruszyli przez Francję, Belgię i Holandię w pościg za wycofującymi się Niemcami.

Manewr zwycięstwa

Po koniec października polscy pancerniacy otrzymali rozkaz wyzwolenia leżącej niedaleko granicy z Belgią holenderskiej Bredy. Miasto było ważnym węzłem komunikacyjnym. Silnie ufortyfikowanej Bredy broniły trzy niemieckie dywizje piechoty i jednostka pancerna. – Mimo to dowodzący polską dywizją gen. Stanisław Maczek nie zdecydował się poprzedzić ataku ostrzałem artyleryjskim, który zniszczyłyby miasto i naraził na śmierć ludność cywilną – podkreśla historyk Piotr Potomski, autor książki „Generał broni Stanisław Władysław Maczek”.

Zamiast tego dowódca wydał rozkaz przeprowadzenia manewru oskrzydlającego i otoczenia niemieckich oddziałów od północy i południa. - Szybkość i zaskoczenie są tymi elementami, dzięki którym można o wiele więcej zdziałać niż wielką liczbą bombardowań i użytej amunicji – mówił po wojnie gen. Maczek w jednym z wywiadów.

Rankiem 29 października polskie oddziały 1 Dywizji Pancernej ruszyły do natarcia. 3 Brygada Strzelców atakowała z południa, a 10 Brygada Kawalerii Pancernej nacierała na północno-wschodni rejon miasta. – Generał był tak mądrym strategiem, że dzięki jego manewrowi nie było potrzebne silne wsparcie artyleryjskie – stwierdza Jos Hegtermans z Muzeum gen. Maczka w Bredzie.

Niemcy bronili się z uporem. Dochodziło do walk na bagnety i na noże. Jednak wieczorem, po całodziennych starciach Breda była wolna. W natarciu zabitych zostało 151 Polaków, a kilkuset rannych. Liczba poległych po stronie niemieckiej nie jest znana. „Dzień wyzwolenia Bredy spędziliśmy poukrywani w domach. W pewnej chwili do kuchni weszło dwóch żołnierzy. Ku naszemu zdumieniu na uniformach wyczytaliśmy słowo POLAND. Jak to możliwe – zadawaliśmy sobie pytanie – aby Polacy, których kraj jest nadal okupowany, wyzwalali Bredę?” – pisał mieszkaniec miasta Tom Peeters w książce „Dziękujemy Wam Polacy”.

Polska defilada

W mieście polscy żołnierze byli witani jak bohaterowie, na ich cześć ulice przystrojono biało-czerwonymi flagami, a w oknach i witrynach pojawiły się napisy „Dziękujemy Wam Polacy". „Breda stała się polskim miastem. Każdy mieszkaniec umiał po polsku powiedzieć „Dziękujemy wam Polacy", a dzieci w szkołach uczuły się śpiewać »Mazurka Dąbrowskiego«” – pisał Peeters.

W rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, 11 listopada 1944 roku, władze Bredy urządziły defiladę Wojska Polskiego. - Jesteśmy głęboko wdzięczni za wasz udział w wyzwoleniu nas. Nie zapomnimy tego nigdy – mówił wówczas burmistrz Bredy Bartholomeus Van Slobbe. Żołnierze gen. Maczka zostali honorowymi obywatelami miasta, a dowódcy dywizji przyznano na wniosek mieszkańców Bredy honorowe obywatelstwo Holandii. Ponadto 1 Dywizja została uhonorowana Wojskowym Orderem Wilhelma, najstarszym i najwyższym odznaczeniem Królestwa Niderlandów. – Dywizja została w Bredzie na zimę, a po demobilizacji w 1947 roku ponad 300 jej żołnierzy wróciło tutaj na stałe. Dlatego czasem Breda nazywana jest najbardziej na zachód położonym polskim miastem – mówi Hegtermans.

Dziś w Bredzie nadal pamiętają o polskich zasługach. W ratuszu miejskim wisi tablica poświęcona 1 Dywizji Pancernej, powstało Muzeum generała Maczka, a przy ulicy jego imienia w centrum Bredy stoi Pomnik Wdzięczności dla polskich żołnierzy.

O polskim wkładzie w holenderską niepodległość przypominają też trzy polskie cmentarze. Spoczywa na nich 161 Polaków poległych w walkach o miasto i okolice. Na największej nekropolii, wśród swoich żołnierzy, został pochowany 11 grudnia 1994 roku gen. Maczek.

Pancerna tradycja

W tym roku miasto będzie świętować 72. rocznicę wyzwolenia. Z tej okazji zaplanowano m.in. koncert orkiestry wojskowej, spotkanie z kombatantami 1 Dywizji Pancernej oraz uroczystości na Polskim Cmentarzu Wojskowym w Bredzie. Jak co roku weźmie w nich udział delegacja 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej, która dziedziczy tradycje jednostki gen. Maczka. Major Artur Pinkowski, oficer prasowy „Czarnej Dywizji” podkreśla, że do Bredy jedzie m.in. kompania honorowa, poczet sztandarowy i dowódca żagańskiej dywizji gen. dyw. Jarosław Mika. – Oddanie hołdu znakomitemu dowódcy gen. Maczkowi i jego żołnierzom to dla nas prawdziwy honor – mówi mjr Pinkowski.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: arch. WIW

dodaj komentarz

komentarze

~tramp
1477775460
Wszystko ładnie, pięknie ale smutno się robi człowiekowi na samą myśl,że tak wybitny i zasłużony dowódca,generał,posiadający 2-wa fakultety, by mieć z czego żyć,musiał pracować jako barman u swego podkomendnego,jakby nie można było znaleźć generałowi pracy , bardziej odpowiadającej jego pozycji i wykształceniu i to jest przykre.
47-AC-92-BC

AGM-158B JASSM-ER dla lotnictwa
 
Żołnierzu, wyślij dziecko na wakacje z Rewitą
Hełmy – nowoczesne i na miarę
Kto wywalczy tytuł mistrza MMA?
„Pierwsza Drużyna” na start
Zawsze gotowi do pomocy
Dwa srebrne medale kajakarzy CWZS-u
„Ryś” z laserem
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Podróż po AWACS-ie
Sukcesy reprezentantek CWZS-u
Tomczyk: „Tarcza Wschód” ma odstraszyć agresora
Sejmowa debata o bezpieczeństwie
Ameryka daje wsparcie
Tarcza Wschód – odstraszanie i obrona
Po śladach polskich bohaterów
„Grand Quadriga ‘24”
Wielki triumf 2 Korpusu Polskiego
Piedimonte – samobójcza misja
Nowe zadania szefa SKW
Centrum Szkolenia WOT świętuje
Polki pobiegły po srebro!
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
„Sarex”, czyli jeden za wszystkich, wszyscy za jednego
Grupa Północna o wsparciu dla Ukrainy
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
By Polska była bezpieczna
WAM wraca po latach
Najmłodsi artyści Wojska Polskiego
Broń Hitlera w rękach AK
Wojna w świętym mieście, epilog
Pływacy i maratończycy na medal
„Sarex ’24”: razem w czasie kryzysu
Przysięga w Limanowej
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
WAT-owskie eksperymenty na ISS
Flota Bayraktarów w komplecie
Pokazali bojowego ducha
NATO on Northern Track
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Mobilne dowodzenie
Dwie dekady ulepszania Sojuszu
Serwis K9 w Polsce
Cień atomowej zagłady
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Wojskowi medycy niosą pomoc w Iraku
Dwa krążki kajakarki z „armii mistrzów”
Szachownice nie dotarły nad Finlandię
Żołnierz ranny na granicy z Białorusią
Barbara wzmocni polską obronę powietrzną
Ostatnia droga Pileckiego
Nie szpital, a instytut
They Will Check The Training Results in Combat
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Wszystkie misje AWACS-a
Obradował Komitet Wojskowy Unii Europejskiej

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO